Historia

Zamek w Łańcucie – jedna z najpiękniejszych rezydencji magnackich w Europie rozbrzmiewał muzyką już w pierwszych dziesięcioleciach XVIII wieku dzięki właścicielom Zamku z rodu Lubomirskich, a później Potockich.

Wielowiekowe tradycje muzyczne na Zamku w Łańcucie zostały odrodzone w 1961 r. – w czerwcu tegoż roku Państwowa Filharmonia w Rzeszowie i jej dyrektor Janusz Ambros zainaugurowali pierwsze „Dni Muzyki Kameralnej” przekształcone w 1981 roku przez ówczesnego dyrektora artystycznego Bogusława Kaczyńskiego
w „Festiwal Muzyki Łańcut”, a od 1991 r. – przez pełniącego 16 lat funkcję dyrektora Filharmonii i Festiwalu Wergiliusza Gołąbka – w „Muzyczny Festiwal w Łańcucie”, który stał się wydarzeniem o zasłużonej dziś światowej renomie i „najsłynniejszym obecnie Festiwalem w Polsce” – jak się wyraził Krzysztof Penderecki.

W formule Festiwalu mieszczą się recitale wybitnych śpiewaków i  instrumentalistów, gwiazd estrady, jak i koncerty renomowanych orkiestr i zespołów kameralnych, a także sesje naukowe i warsztaty muzyczne. Koncerty w ramach Festiwalu odbywają się w różnorodnych miejscach, które współgrają z charakterem prezentowanych dzieł – Sali balowej Muzeum Zamku w Łańcucie, zamkowym parku, gdzie mają miejsce koncerty plenerowe,  Bazylice oo. Bernardynów w Leżajsku, Synagodze łańcuckiej oraz sali koncertowej Filharmonii Podkarpackiej. W ciągu kilkudziesięcioletniej historii  Festiwalu wykonano wiele arcydzieł światowej literatury muzycznej od muzyki dawnej po współczesną; dzieł instrumentalnych, wokalnych, wokalno – instrumentalnych, takich jak oratoria i opery, ze szczególnych uwzględnieniem muzyki polskiej. Szerokie spektrum Festiwalowych koncertów objęło także jazz i projekty stojące na pograniczu różnych gatunków sztuk. Każdy z koncertów okraszony jest słowem wybitnych muzykologów, którzy uzupełniają program cennym komentarzem.

O renomie Muzycznego Festiwalu w Łańcucie mogą świadczyć znakomite nazwiska artystów, którzy zaszczycili go swą obecnością. Są wśród nich m.in: Adam Harasiewicz, Rafał Blechacz, Joseph Malovany, Mischa Maisky, Shlomo Minz, Andreas Scholl, legendarny tenor – Jose Carreras, Kate Liu czy Julian Rachlin. Festiwal cieszy się ogromnym zainteresowaniem i każdorazowo przyciąga kilkutysięczne rzesze słuchaczy. Pomimo licznych przemian, jakie przechodził przez 56 lat swego istnienia nadal zachowuje charakter muzycznego święta docierając do coraz szerszego kręgu odbiorców. Niezmiennym i bezcennym walorem Festiwalu pozostaje niepowtarzalna atmosfera łańcuckiego zamku i jego otoczenia, pozwalająca słuchaczom przenieść się w świat piękna i kultury muzycznej opartej na wielowiekowej tradycji. W utrzymaniu ciągłości i wysokiego poziomu artystycznego Muzycznego Festiwalu w Łańcucie pomagają – obdarzając go wsparciem finansowym, życzliwością i przyjaźnią – nasi Darczyńcy i Melomani. Każda kolejna edycja Muzycznego Festiwalu w Łańcucie, to również nowa, ważna karta zapisana w historii kultury Podkarpacia.

Od 2009 r. Dyrektorem Festiwalu jest prof. Marta Wierzbieniec.

Prof. dr hab. Marta Wierzbieniec jest absolwentką Akademii Muzycznej w Krakowie. Swoją karierę zaczynała w Katedrze Wychowania Muzycznego na Uniwersytecie Rzeszowskim. W 2000 roku została mianowana dyrektorem Instytutu Muzyki Uniwersytetu Rzeszowskiego. Od wielu lat prowadziła chór uniwersytecki. Umiejętności dyrygenta – chórmistrza doskonaliła w Szwajcarii, Belgii, Niemczech. Ma kwalifikacje pierwszego stopnia (doktorat) i drugiego stopnia (habilitacja) w zakresie prowadzenia zespołów wokalnych i wokalno-instrumentalnych. W 2004 roku otrzymała tytuł profesora. W latach 2005 – 2008 przewodniczyła także senackiej komisji ds. dydaktyki Uniwersytetu Rzeszowskiego.

W czasie swojej działalności artystycznej prof. Marta Wierzbieniec przygotowała i poprowadziła ponad 250 koncertów. W latach 1989 – 1999 głównie ze Studenckim Chórem Kameralnym, a także z chórem Instytutu Muzyki Uniwersytetu Rzeszowskiego. Wielokrotnie brała udział w festiwalach i konkursach muzycznych, często zdobywając nagrody. Występowała m.in.: w Austrii, Belgii, na Białorusi, Słowacji, w Szwajcarii, Szwecji, Niemczech, we Włoszech. Przez wiele lat prowadziła w Radiu Rzeszów audycje pt. „Plotki z kluczem wiolinowym”.

Prof. Marta Wierzbieniec urodziła się w Sanoku. Od wielu lat mieszka w Rzeszowie, tutaj ukończyła Państwowe Liceum Muzyczne. W krakowskiej Akademii Muzycznej studiowała na Wydziale Wychowania Muzycznego w klasie dyrygowania prof. Marii Kochaj. Ukończyła też Podyplomowe Studium Chórmistrzowskie i Podyplomowe Studium Emisji Głosu w Akademii Muzycznej w Bydgoszczy.

Filharmonia Podkarpacka im. A. Malawskiego w Rzeszowie – organizator Festiwalu

29 kwietnia 1955 r. odbył się pierwszy koncert 33-osobowej Wojewódzkiej Orkiestry Symfonicznej w Rzeszowie (solista Adam Harasiewicz, dyrygent Jan Gąsiorowicz). Od pierwszego sezonu (wrzesień ’55) kierownikiem artystycznym i dyrygentem był Janusz Ambros (do 1971 r.).

Upaństwowienie Wojewódzkiej Orkiestry Symfonicznej nastąpiło w 1958 r., rok później powołano do życia chór mieszany. W 1960 r. rozpoczęto – kontynuowany do dziś – cykl audycji dla szkół i przedszkoli (obecnie ok. 100 audycji w miesiącu), stale powiększano orkiestrę, dokupywano instrumenty.

Z inicjatywy Janusza Ambrosa w 1961 r. zorganizowano w pięknym Zamku w Łańcucie cykl koncertów kameralnych pod nazwą Dni Muzyki Kameralnej, które po 20 latach przerodziły się w Festiwal Muzyki, kiedy to kierownictwo powierzono Bogusławowi Kaczyńskiemu. W 1991 r.  ówczesny dyrektor Filharmonii i Festiwalu Wergiliusz Gołąbek zmienił nazwę na Muzyczny Festiwal w Łańcucie oraz zapewnił kontynuację kolejnym edycjom tego wydarzenia artystycznego  o europejskim prestiżu i światowym rozgłosie.  Na festiwalowe koncerty ściągają corocznie  setki melomanów z Rzeszowa, z Polski oraz z różnych stron świata. Pojawiali się tu także najwybitniejsi wykonawcy polscy i światowi (by wymienić tylko niektórych: Kwartet B. Bartoka, Zespół Andree Colsona, Polska Orkiestra Kameralna pd. J. Maksymiuka, Litewska Orkiestra Kameralna pd. S. Sondeckisa, Academy of St. Martin in the Fields, Kwartet Śląski, Sankt-Peters Trio, The King’s Singers, Garrick Ohlsson, Renata Scotto, Katia Ricciarelli, Paul Esswood, Gary Kaar, Gheorghe Zamfir, Grigorij Sokołow, W. Ochman, E. Chojnacka, W. Wiłkomirska, E. Podleś, G. Bradley, E. Małas – Godlewska,).

W 1967 r. orkiestrę przemianowano na Państwową Filharmonię, która od stycznia 1974 r. egzystuje w nowym, funkcjonalnym budynku z najlepszą akustycznie salą koncertową na 800 miejsc, w której z powodzeniem mogły wystąpić zespoły z innych miast i państw (Orkiestra Kameralna Gewandhaus, Orkiestra Kameralna z Hannoweru, Thomanerchor). 45-letnia działalność, należącej obecnie do czołowych w kraju orkiestry, zaowocowała wieloma osiągnięciami: występy w ważnych polskich ośrodkach muzycznych i na festiwalach (Wratislavia Cantans, Międzynarodowy Festiwal w Busku), za granicą (Czechosłowacja, Rumunia, Węgry, Rosja, Francja), nagrania dla radia i telewizji 6 płyt CD (w tym drugie nagranie w historii światowej fonografii Messa di Gloria Rossiniego).

Bardzo zróżnicowany, ambitny program, obejmujący też wiele prawykonań, występy najlepszych polskich artystów, stale rosnący poziom 85-osobowej orkiestry, audycje i koncerty dla młodzieży, spowodowały niezwykłe umuzykalnienie rzeszowskiej (pozbawionej tej tradycji) społeczności, a w efekcie – jedną z największych widowni filharmonicznych (ok. 600 osób na koncercie) w Polsce.

Szefami artystycznymi w historii Filharmonii byli: Janusz Ambros, Stanisław Michalek, Andrzej Rozmarynowicz, Bogdan Olędzki, Józef Radwan, Adam Natanek, Tadeusz Wojciechowski, Jerzy Kosek, Marek Pijarowski, Vladimir Kiradjiev.