Historia

Zamek w Łańcucie – jedna z najpiękniejszych rezydencji magnackich w Europie rozbrzmiewał muzyką już w pierwszych dziesięcioleciach XVIII wieku dzięki właścicielom Zamku z rodu Lubomirskich, a później Potockich.

Wielowiekowe tradycje muzyczne na Zamku w Łańcucie zostały odrodzone w 1961 r. – w czerwcu tegoż roku Państwowa Filharmonia w Rzeszowie i jej dyrektor Janusz Ambros zainaugurowali pierwsze „Dni Muzyki Kameralnej” przekształcone w 1981 roku przez ówczesnego dyrektora artystycznego Bogusława Kaczyńskiego w „Festiwal Muzyki Łańcut”, a później „Muzyczny Festiwal w Łańcucie”, który stał się wydarzeniem o zasłużonej dziś światowej renomie i „najsłynniejszym obecnie Festiwalem w Polsce” – jak się wyraził Krzysztof Penderecki.

W formule Festiwalu mieszczą się recitale wybitnych śpiewaków i  instrumentalistów, gwiazd estrady, jak i koncerty renomowanych orkiestr i zespołów kameralnych, a także sesje naukowe i warsztaty muzyczne. Koncerty w ramach Festiwalu odbywają się w różnorodnych miejscach, które współgrają z charakterem prezentowanych dzieł – Sali balowej Muzeum Zamku w Łańcucie, zamkowym parku, gdzie mają miejsce koncerty plenerowe,  Bazylice oo. Bernardynów w Leżajsku, Synagodze łańcuckiej oraz sali koncertowej Filharmonii Podkarpackiej. W ciągu kilkudzisięcioletniej historii  Festiwalu wykonano wiele arcydzieł światowej literatury muzycznej od muzyki dawnej po współczesną; dzieł instrumentalnych, wokalnych, wokalno – instrumentalnych, takich jak oratoria i opery, ze szczególnych uwzględnieniem muzyki polskiej. Szerokie spektrum Festiwalowych koncertów objęło także jazz i projekty stojące na pograniczu różnych gatunków sztuk. Każdy z koncertów okraszony jest słowem wybitnych muzykologów, którzy uzupełniają program cennym komentarzem.

O renomie Muzycznego Festiwalu w Łańcucie mogą świadczyć znakomite nazwiska artystów, którzy zaszczycili go swą obecnością. Są wśród nich m.in: Adam Harasiewicz, Rafał Blechacz, Joseph Malovany, Mischa Maisky, Shlomo Minz, Andreas Scholl, legendarny tenor – Jose Carreras, Kate Liu czy Julian Rachlin. Festiwal cieszy się ogromnym zainteresowaniem i każdorazowo przyciąga kilkutysięczne rzesze słuchaczy. Pomimo licznych przemian, jakie przechodził przez 56 lat swego istnienia nadal zachowuje charakter muzycznego święta docierając do coraz szerszego kręgu odbiorców. Niezmiennym i bezcennym walorem Festiwalu pozostaje niepowtarzalna atmosfera łańcuckiego zamku i jego otoczenia, pozwalająca słuchaczom przenieść się w świat piękna i kultury muzycznej opartej na wielowiekowej tradycji. W utrzymaniu ciągłości i wysokiego poziomu artystycznego Muzycznego Festiwalu w Łańcucie pomagają – obdarzając go wsparciem finansowym, życzliwością i przyjaźnią – nasi Darczyńcy i Melomani. Każda kolejna edycja Muzycznego Festiwalu w Łańcucie, to również nowa, ważna karta zapisana w historii kultury Podkarpacia.

Od 2009 r. Dyrektorem Festiwalu jest prof. Marta Wierzbieniec.

Prof. dr hab. Marta Wierzbieniec jest absolwentką Akademii Muzycznej w Krakowie. Swoją karierę zaczynała w Katedrze Wychowania Muzycznego na Uniwersytecie Rzeszowskim. W 2000 roku została mianowana dyrektorem Instytutu Muzyki Uniwersytetu Rzeszowskiego. Od wielu lat prowadziła chór uniwersytecki. Umiejętności dyrygenta – chórmistrza doskonaliła w Szwajcarii, Belgii, Niemczech. Ma kwalifikacje pierwszego stopnia (doktorat) i drugiego stopnia (habilitacja) w zakresie prowadzenia zespołów wokalnych i wokalno-instrumentalnych. W 2004 roku otrzymała tytuł profesora. W latach 2005 – 2008 przewodniczyła także senackiej komisji ds. dydaktyki Uniwersytetu Rzeszowskiego.

W czasie swojej działalności artystycznej prof. Marta Wierzbieniec przygotowała i poprowadziła ponad 250 koncertów. W latach 1989 – 1999 głównie ze Studenckim Chórem Kameralnym, a także z chórem Instytutu Muzyki Uniwersytetu Rzeszowskiego. Wielokrotnie brała udział w festiwalach i konkursach muzycznych, często zdobywając nagrody. Występowała m.in.: w Austrii, Belgii, na Białorusi, Słowacji, w Szwajcarii, Szwecji, Niemczech, we Włoszech. Przez wiele lat prowadziła w Radiu Rzeszów audycje pt. „Plotki z kluczem wiolinowym”.

Prof. Marta Wierzbieniec urodziła się w Sanoku. Od wielu lat mieszka w Rzeszowie, tutaj ukończyła Państwowe Liceum Muzyczne. W krakowskiej Akademii Muzycznej studiowała na Wydziale Wychowania Muzycznego w klasie dyrygowania prof. Marii Kochaj. Ukończyła też Podyplomowe Studium Chórmistrzowskie i Podyplomowe Studium Emisji Głosu w Akademii Muzycznej w Bydgoszczy.

Filharmonia Podkarpacka im. A. Malawskiego w Rzeszowie – organizator Festiwalu

29 kwietnia 1955 r. odbył się pierwszy koncert 33-osobowej Wojewódzkiej Orkiestry Symfonicznej w Rzeszowie (solista Adam Harasiewicz, dyrygent Jan Gąsiorowicz). Od pierwszego sezonu (wrzesień ’55) kierownikiem artystycznym i dyrygentem był Janusz Ambros (do 1971 r.).

Upaństwowienie Wojewódzkiej Orkiestry Symfonicznej nastąpiło w 1958 r., rok później powołano do życia chór mieszany. W 1960 r. rozpoczęto – kontynuowany do dziś – cykl audycji dla szkół i przedszkoli (obecnie ok. 100 audycji w miesiącu), stale powiększano orkiestrę, dokupywano instrumenty.

Z inicjatywy Janusza Ambrosa w 1961 r. zorganizowano w pięknym Zamku w Łańcucie cykl koncertów kameralnych pod nazwą Dni Muzyki Kameralnej, które po 20 latach przerodziły się w Festiwal Muzyki (kierownictwo powierzono Bogusławowi Kaczyńskiemu), a od 1991 r. w Muzyczny Festiwal w Łańcucie – imprezę ściągającą corocznie w maju setki melomanów z Rzeszowa, z Polski i z różnych stron świata. Pojawiali się tu także najwybitniejsi wykonawcy polscy i światowi (by wymienić tylko niektórych: Kwartet B. Bartoka, Zespół Andree Colsona, Polska Orkiestra Kameralna pd. J. Maksymiuka, Litewska Orkiestra Kameralna pd. S. Sondeckisa, Academy of St. Martin in the Fields, Kwartet Śląski, Sankt-Peters Trio, The King’s Singers, Garrick Ohlsson, Renata Scotto, Katia Ricciarelli, Paul Esswood, Gary Kaar, Grigorij Sokołow, W. Ochman, E. Chojnacka, W. Wiłkomirska, E. Podleś, G. Bradley).

W 1967 r. orkiestrę przemianowano na Państwową Filharmonię, która od stycznia 1974 r. egzystuje w nowym, funkcjonalnym budynku z najlepszą akustycznie salą koncertową na 800 miejsc, w której z powodzeniem mogły wystąpić zespoły z innych miast i państw (Orkiestra Kameralna Gewandhaus, Orkiestra Kameralna z Hannoweru, Thomanerchor). 45-letnia działalność, należącej obecnie do czołowych w kraju orkiestry, zaowocowała wieloma osiągnięciami: występy w ważnych polskich ośrodkach muzycznych i na festiwalach (Wratislavia Cantans, Międzynarodowy Festiwal w Busku), za granicą (Czechosłowacja, Rumunia, Węgry, Rosja, Francja), nagrania dla radia i telewizji 6 płyt CD (w tym drugie nagranie w historii światowej fonografii Messa di Gloria Rossiniego).

Bardzo zróżnicowany, ambitny program, obejmujący też wiele prawykonań, występy najlepszych polskich artystów, stale rosnący poziom 85-osobowej orkiestry, audycje i koncerty dla młodzieży, spowodowały niezwykłe umuzykalnienie rzeszowskiej (pozbawionej tej tradycji) społeczności, a w efekcie – jedną z największych widowni filharmonicznych (ok. 600 osób na koncercie) w Polsce.

Szefami artystycznymi w historii Filharmonii byli: Janusz Ambros, Stanisław Michalek, Andrzej Rozmarynowicz, Bogdan Olędzki, Józef Radwan, Adam Natanek, Tadeusz Wojciechowski, Jerzy Kosek, Marek Pijarowski, Vladimir Kiradjiev.